Favorite things: Coins

Sunday, November 10th, 2013


I love to collect things, old photographs, cameo's, things that are miniature, books (although currently I read mostly e-books, I have acquired a pretty vast collection already), clothes, shoes and (vintage) suitcases are my current obsessions. In the past I collected a wide range of things: from stickers to perfum bottles and from Barbie dolls to theatre programs, I collected it all. Although I don't collect those things anymore, I do treasure most of those small collections. 

Haar naam was Sarah

Saturday, October 5th, 2013

Eerder gaf ik op Radio West een review van het boek en op deze blog schreef ik een review van de film. Uiteraard wilde ik de theaterbewerking ook niet missen. Haar naam was Sarah ging donderdagavond in de Koninklijke Schouwburg in première.

Het Stenen Bruidsbed

Sunday, 2 June 2013

Het Stenen Bruidsbed van het Nationale Toneel is een toneelbewerking van de roman, met dezelfde titel, van Harry Mulisch. Bij binnenkomst van het theater werd bij de kaartcontrole direct gevraagd of we de roman hadden gelezen. (Hoewel ik genoten heb van De ontdekking van de hemel moet ik eerlijk bekennen dat ik De aanslag vanaf het tweede hoofdstuk zo slaapverwekkend vond dat ik daarna geen roman van Mulisch meer aan heb geraakt.) "Nee" was dus mijn antwoord. Daarop kregen we het advies het programmaboekje te lezen voor de voorstelling begon. Gelukkig waren we er 25 minuten voor aanvang en hadden we daar dus nog tijd voor. Echter, een voorstelling die niet overtuigt voor de bezoeker die zich niet heeft ingelezen? Dat deed vermoeden dat ik zojuist de eerste aanwijzing had gekregen dat mij een lange avond te wachten stond. 

WhatWasThere

Time started: 22.53
Watching: Awake

Fleet Street during Rush Hour, London, 1898

In navolging van de rage om een oude foto te fotograferen op de plek waar hij origineel is genomen (zodat je kan zien hoe de plaats intussen verandert is), is er nu een hele website gewijd aan dit fenomeen: WhatWasThere. Met behulp van Google maps is er een kaart gecreëerd waarop je oude foto's zijn geplakt die je zelf zo transparant kan maken als je wil. Zou kun je goed zien hoe een straat, park of gebouw er vroeger en nu uit ziet. Er staat bijvoorbeeld een foto op van Anne Frank op het Merwedeplein, maar ook het Anne Frankhuis in 1940, Het Rokin in 1920, The Tower Bridge die in 1893 in aanbouw is, de Big Ben in de oorlogsjaren of Fleet street tijdens rush hour in 1898 kun je ook op de kaart bekijken.

Best of British Nº 7: Wartime Farm

Time started: 00.45

Na Victorian Pharmacy, Victorian Farm, Victorian Christmas, Tales form the Green Valley en Edwardian Farm zond de BBC tot een maand geleden het programma Wartime Farm uit. Eerder plaatste ik een link naar een 19de eeuws miniatuur theater op deze blog die afkomstig was van de site van het programma Victorian Christmas.

Wartime Farm heeft hetzelfde format als de eerder genoemde programma's. Drie geschiedkundigen leven een periode alsof ze (in dit geval) leven tijdens op een boerderij gedurende de Tweede Wereldoorlog. Uiteraard wordt er aandacht besteed aan de Land Girls (vrouwen die gedurende WOII op het land werkte omdat de meeste mannen aan het front vochten, ook hierover heeft de BBC een mooie dramaserie gemaakt overigens), zo wordt o.a. gesproken over een zwarte vrouw die in eerste instantie werd geweigerd als Land Girl, maar die met doorzettingsvermogen er in slaagde om de rassenvooroordelen te doorbreken. Ook wordt er een fundraising georganiseerd waar de Lindy Hop wordt gedanst en wordt duidelijk dat Britten niks moesten hebben van de segregatie die de blanke Amerikaanse soldaten eisten. Er werden op boerderijen zomerkampen georganiseerd, die eigenlijk inhielden dat de kinderen kruiden oogsten die diende als ingrediënten voor medicijnen. (Jep, kinderarbeid vond de Engelse overheid blijkbaar helemaal goed zolang de kids maar goed werden gevoed). Door het programma ontdek ik tal van dingen uit het dagelijks leven in Engeland tijdens WOII waar ik geen idee van had. Erg boeiend.

Presentatoren/geschiedkundigen Peter Ginn, Alex Langlands en Ruth Goodman

Op de website van het programma staat nog meer informatie. Zo vindt je er bijvoorbeeld een interactieve kaart waarop wordt aangegeven hoe het was gesteld met de voedselvoorzieningen stond in de verschillende Europese landen. Ook kan je een spel spelen waaruit blijkt of jij de goeie beslissingen had gemaakt als het gaat om het voeden van de bevolking. De serie is te koop op DVD op de site van de BBC. Daar is ook een DVD box te koop met Edwardian Farm, Victorian Farm en Wartime Farm.

Time ended: 02.00

Süskind

Time started: 23.08
Watching: Friends

Ralph Moerman (Simon) en Jeroen Spitzenberger (Walter Süskind)

Süskind is een portret van de Joodse Duitser Walter Süskind die ten tijde van de Tweede Wereldoorlog werd aangesteld als beheerder van de Hollandsche Schouwburg. Walter (Jeroen Spitzenberger) is vanuit Duitsland gevlucht is naar Nederland. Na de inval in Nederland zijn hij, zijn vrouw Hannah (Nynke Beekhuizen) en dochter echter niet gevlucht, zijn overplaatsing naar de Verenigde Staten was namelijk al geregeld. Maar in 1941 maakt de bezetter dat hij wordt ontslagen en zo dus niet meer naar de VS kan vertrekken. De Joodse Raad, die de deportatie van de Joodse Nederlanders in goed banen moet leiden, bieden Walter de baan aan van Schouwburg directeur.

Links: Walter Süskind, tweede foto van links: Hannah Süskind met dochter Yvonne
Tweede van rechts: Walter Süskind met Yvonne en haar vriendinnetje, rechts: Yvonne Süskind

De Hollandsche Schouwburg werd gebruikt om mensen te verzamelen die gedeporteerd werden naar Kamp Westerbork. In Haar naam was Sarah wordt het wielerstadion Val d' Hiver gebruikt op dezelfde manier. De omstandigheden in de Val d' Hiver en de Hollandsche Schouwburg waren behoorlijk mens onterend. In beide films plegen mensen zelfmoord en de sanitaire voorzieningen (in de Hollandsche Schouwburg was 1 werkend toilet) zijn zo ondermaats dat mensen uren in de rij moeten staan en zelfs hun uitwerpselen op ander plaatsen in het gebouw achter laten.

Hannah Süskind (Nyncke Beekhuizen) met Yvonne

Walter besluit met de hulp van Felix Halverstad (Nasrdin Dchar) en medewerkers van de crèche om kinderen weg te sluizen naar onderduikadressen. Op die manier redde hij naar schatting zo'n 1000 kinderen. Om dit onder de neus van de bezetter te kunnen bewerkstelligen bouwt hij een vriendschappelijke relatie op met Hauptsturmführer Aus der Fünten (Karl Markovics). Tijdens en vlak na de oorlog zagen veel mensen Süskind als collaborateur omdat hij de Duitsers hielp met de deportaties. Vergelijkbaar met Oskar Schindler werd aangenomen dat Süskind zijn rol vervulde op de manier die hij de Nazi's wilde doen geloven. Zijn pogingen om Joden van deportatie te redden werden echter ontdekt en hij overleefde de oorlog niet.

Felix Halverstad (Nasrdin Dchar), Ferdinand aus der Fünten (Karl Markovics) en Walter Süskind (Jeroen Spitzenberger)

Fanny op weg naar deportatie 

Roosje (door Madelief Blank), Fanny Philips (door Katja Herbers)  en Simon (door Ralph Moerman)

Wat ik krachtig vind weergegeven in de film is de mentaliteit die veel Nederlanders (ook de Joodse Nederlanders) hebben ten opzichte van de overheid: "Als we de wet naleven en doen wat de overheid wil dan komt het allemaal goed." Een rare misvatting uiteraard want de overheid heeft lang niet altijd het beste met zijn burgers voor. Ook wordt er duidelijk in benoemd dat het Nederlandse bevolkingsregister er toe leidde dat de Nazi's in ons land een heel makkelijk overzicht hadden van hoeveel Joden er hier wonen en op welke adressen. In tegenstelling tot de meeste andere landen moet iedereen in Nederland op een woonadres staan ingeschreven. Zo werden de Joodse Nederlanders "op een presenteerblaadje aan de Nazi's aangeleverd". Hierdoor werden er in verhouding veel meer mensen uit Nederland gedeporteerd en vermoord dan uit andere landen.

Time ended: 00.58

I'm not getting married today

Time started: 14.11
Watching: Friends


Op zoek naar foto's voor een nieuw menu op mijn blog viel me een aantal bruiloftsfoto's op uit mijn fotoverzameling.

Jaren '30 bruidspaar?
Hoe wel de achterkant wil beweren dat het om een bruidspaar gaat,
vraag ik me dat af aangezien sluier, corsage en boeket ontbreken.
Ook het koppel achter het paar doet vermoeden dat het eerder om een
feestje of een andere plechtigheid gaat.

Een bruid in het zwart in de jaren '50

Een bruiloft op 1 april 1939. Achterop de foto staat: "Die Brautmutter mit Söhnen und Töchtern"

Wanneer je de foto vergroot is te zien dat de tweede man van rechts een Nazi uniform draagt.

Bruiloft op 18 mei 1956
Op de achterkant staat "Zur Kirche"

Een jaren '60 bruidspaar dat trouwt in Amersfoort.

Op de achterkant van de foto staat alleen de naam "Lies" geschreven.

Time ended: 14.35
Watching: Friends

A Foreign Affair

Time started: 9.51
Listening: A Foreign Affair - Radio Play

Regisseur Billy Wilder kreeg in 1948 het idee om een film te maken in de ruïnes van Berlijn. Hij vroeg Marlene Dietrich om één van de hoofdrollen te spelen in A Foreign Affair. Dietrich werkte mee aan de film maar heeft altijd een hekel gehad aan de rol. De van oorsprong Duitse actrice woonde al in de VS toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak en heeft zich altijd fel verzet tegen uitnodigingen van Nazi Duitsland om daar een film op te nemen.

In A Foreign Affair speelt Dietrich de Duitse zangeres Erika von Schleutow die een affaire heeft met een Amerikaanse legerleider. Wanneer een delegatie van Amerikaanse afgevaardigde arriveert ontdekt één van de afgevaardigde, Phoebe Frost, dat Von Schleutow in de oorlog uitgebreide banden met de Nazi's onderhield. Frost vind zelfs filmbeelden waarin Von Schleutow een wangkus geeft aan Hitler zelf. Dietrich deed er alles aan om te bevestigen dat ze niets van de Nazi's moest weten dus het spelen van deze rol moet een grote opgave voor haar zijn geweest.

Laatst zag ik deze film klassieker en was erg verrast over de grote mate van humor in de film. Een film opgenomen in de ruïnes van Berlijn deed mij niet echt voorkomen als een grappige film maar zoals gezegd werd ik dus blij verrast. Vooral de scène waarin afgevaardigde Frost door de stad rijd en ziet hoe Amerikaanse soldaten achter de Duitse meisjes aanlopen is erg grappig. Tegen het einde wordt de film ook erg spannend en dat maakt de film het kijken nog meer waard. Hoewel de film zeker geen musical is zingt Dietrich tijdens haar optredens in de nachtclub waar ze zingt wel een aantal liedjes.

Jean Arthur als Phoebe Frost, John Lund als Captain John Pringle en Marlene Dietrich als Erika von Schleutow.

Ik zag de film op youtube. En tijdens het zoeken naar beeldmateriaal voor deze blog kwam ik zelfs een hoorspel tegen. Al het beeldmateriaal van deze blogpost komt van Dr. Macro's High Quality Movie Scans.

Time ended: 10.24
Listening: A Foreign Affair - Radio Play

... blue-eyed Sarah

Time started: 16.16
Listening: It's De-Lovely - Robbie Williams

Eerder deed ik een review voor Radio West over Haar naam was Sarah van Tatiana de Rosnay. Vaak zijn verfilmingen, waar je het boek al van hebt gelezen, een tegenvaller. Ik hield dus mijn hart vast. Maar omdat een vriendin, die ook het boek had gelezen, had verteld dat ze het toch een goede film vond waagde ik mij er vorige week toch aan.

Mésuline Mayance als Sarah Starzinski keert in de Tweede Wereldoorlog terug naar het voormalige huis op zoek
naar haar broertje die alleen achter bleef toen Sarah en haar ouders werden opgepakt tijdens de Vel d'Hiv razzia.

Kirsten Scott Thomas als journaliste Julia Jarmond die in 2009 het huis van haar schoonouders heeft overgekocht.
Voor haar werk doet ze onderzoek naar de Vel d'Hiv razzia.

Uiteraard komen niet alle details die in het boek worden beschreven terug in de film. Maar de makers weten de wijziging van het medium goed om te zetten. Ze zijn er in geslaagd een goede afweging te maken in welke elementen te laten voor wat ze zijn en welke elementen toe te voegen om dat gemis aan te vullen. Een bijzondere maar geslaagde keuze daarin was om het verhaal van Sarah te blijven volgen. In het boek wordt de lezer op een bepaald moment alleen achtergelaten met de zoektocht van Julia. De lezer volgt Sarah's leven zelf niet meer. Alle overige informatie verkrijgt de lezer slechts door het onderzoek van Julia. In de film is er echter geen sprake van deze overgang. De kijker volgt ook de volwassen Sarah (Charlotte Poutrel), haar vertrek bij haar pleegouders, haar eerste ontmoeting met haar man en hoe haar verleden haar gevangen houdt.

Julia toont Sarah's zoon (Adain Quinn) een foto van zijn moeder als kind

Ondanks de tragisch inhoud van de film hebben schrijvers Gilles Paquet-Brenner (tevens regisseur van de film) en Serge Joncour er voor gekozen om niet te vervallen in gruwelijke beelden. Het verhaal is weerzinwekkend genoeg en behoeft geen nadruk in getoonde beelden. Er wordt vooral een sfeer neergezet door bijvoorbeeld gebruik te maken van bepaalde kleuren filters en de sfeerbijdragende muziek van Max Richter.

De volgende stills komen hier vandaan:

Naast het historisch droevige gegeven dat tragische gebeurtenissen plaats vinden om andere tragische gebeurtenissen te voorkomen komt ook de historische droevige geschiedenis van de razzia van de Vel d'Hiv in deze film naar voren. Zoals in Nederland procentueel de meeste Joden konden worden gedeporteerd doordat Nederland (nog steeds als één van de weinige landen) als een politiestaat wil bijhouden waar iedereen woont. Zo kent ook de Franse bevolking een zwarte bladzijde in de betrokkenheid bij de Tweede Wereldoorlog. Bij de Vel d'Hiv razzia waren het niet de Duitsers die de razzia uitvoerde maar de Franse politie. Bovendien besloot zij eigenhandig om naast Joodse volwassenen ook Joodse kinderen op te pakken en onder onmenselijke omstandigheden op te sluiten in het snikhete overdekte wielerstadion Vélodrome d'Hiver.
Voor wie meer informatie wil over de Vel d'Hiv razzia verwijs ik naar deze wikipedia pagina.


Time ended: 17.01
Listening: Under the Stars - The Lion King OST


Edit: Ook in andere landen in Europa werden mensen op onmenselijke wijze in een gebouw gestopt alvorens op transport te worden gezet. Hierdoor kregen de gebouwen een depot functie zodat wanneer er plaats was in een kamp direct nieuwe mensen konden worden afgevoerd. Zoals bij de Vel d'Hiv razzia het wielercomplex Vélodrome d'Hiver werd ingezet voor een paar dagen werd in Amsterdam de Hollandsche Schouwburg jarenlang ingezet als depot. In deze periode hielp de directeur van de Hollandsche Schouwburg, Walter Süskind, honderden mensen (vooral kinderen) ontsnappen en onder te duiken. Sinds 19 januari draait de film Süskind in de bioscoop. Deze film verhaalt over de gebeurtenissen die plaatsvonden in de Hollandsche Schouwburg tijdens de Tweede Wereldoorlog en gaat met name over Süskind's rol hierin. De schouwburg heeft na de oorlog nooit meer de functie van theater vervult en is sinds 1963 een monument dat dient als gedenkplaats. De Hollandsche schouwburg is ook te bezoeken. Voor meer informatie daarover verwijs ik naar www.hollandscheschouwburg.nl.

't is nooit goed of het deugd niet

Time started: 16:50
Listening: One Short Day - Original Broadway Cast Wicked

Gister mocht ik getuige zijn van de eerste try-out van de Nederlandse productie van Wicked. Allereerst mijn welgemeende complimenten aan Stage Entertainment. De afgelopen jaren maakt Stage producties waar ongekend veel op aan te merken viel. Ik hield mijn hart dan ook vast toen ik hoorde dat Stage Wicked naar Nederland ging halen. Ik had deze voorstelling in Londen gezien, had daar enorm van genoten en was bang dat Stage daar een 'eigen versie' van zou gaan produceren. Deze eigen versies betekenen vaker wel dan niet dat de voorstelling daar slechter van wordt. De afgelopen jaren draaide de meeste theater bezoeken bij een voorstelling van Stage Entertainment uit op een teleurstelling. Na een korte toespraak van Roel Vente ving de voorstelling aan en bleek niets minder waar. Wicked is de beste voorstelling die Stage in jaren heeft neergezet.

Wicked, The Life and Times of the Wicked Witch of the West is een boek van Gregory Maguire. (Er zijn op dit moment 4 delen in zijn The Wicked Years serie: Wicked, Son of a Witch, A Lion Among Men en Out of Oz.) Op deze roman is de musical van Stephen Schwartz en Winnie Holzman gebaseerd. Het verhaal van Gregory Maguire is van zeer hoog niveau. Met een gelaagdheid die maakt dat verschillende publieks groepen op verschillende manieren van het verhaal kunnen genieten. Naast deze gelaagdheid is het verhaal ook heel veelzijdig in de zin dat het verhaal komisch, romantisch, spannend, politiek, verrassend en ook triest is. 

In Wicked wordt het verhaal vertelt dat vooraf ging aan De tovenaar van Oz. Elphaba, die later de kwade heks van het westen wordt genoemd, wordt geboren met een groene huid en wordt daarom door iedereen gemeden. Wanneer zij door een samenloop van omstandigheden haar studentenkamer moet delen met de populaire Galinda en het hoofd van de school haar natuurtalent voor tovenarij ontdekt lijkt zij haar plek in de maatschappij te hebben gevonden. Langzaam maar zeker ontdekt zij dat sommige bevolkingsgroepen in Oz worden achtergesteld. Wanneer zij hier tegen in opstand komt wordt zij door de tovenaar van Oz uitgeroepen tot staatsvijand.

Wat in de musical wel een beetje jammer is dat de tweede akte een aantal nummers bevat waardoor het verhaal echt compleet wordt stilgezet. Dat zijn op zich mooie liedjes maar de eerste akte raast echt voorbij en je zit op het puntje van je stoel. Door nummers als 'Wonderful' en 'As Long as You're Mine' verloopt de tweede akte een stuk minder spannend.

Verschillende uitgaven van Gregory Maguire's Wicked, The Life and Times of the Wicked Witch of the West

Ook is het zien van de vormgeving al voldoende om te kunnen spreken van een leuk uitstapje (al zou dat op zich zelf denk ik niet voldoende zijn om me deze ticketprijs te doen betalen). De decors en kostuums zijn heel fantasievol en vaak ook verrassend. Met veel victoriaanse en steampunk invloeden is het ene na het andere prachtige plaatje te bewonderen.

De steampunk uitstraling van het dekor is al te zien aan het voordoek en de omlijsting van het toneel.

Willemijn Verkaik is al enkele jaren 1 van Neerlands beste vocalisten/musicalartiesten. In 2004 zag ik haar voor het eerst (toen ze de vrouwelijke hoofdrol vertolkte in de musical Eternity) en ik was direct onder de indruk van haar letterlijk onvoorstelbaar grote vocale talent. De 80 euro die het kost om een eersterangs kaartje voor Wicked te krijgen zijn het alleen al waard om dit talent te mogen zien optreden. (Helaas loop je altijd de kans dat zij een avond niet speelt en daarom was ik extra blij dat ik bij de eerste try-out kon zijn.)

Willemijn Verkaik als Elphaba

Daarnaast was het komisch talent van Chantal Janzen echt glorieus maar desalniettemin zou ik het prettiger hebben gevonden als er in de casting was gekozen voor een hoge sopraan. Janzen zingt het aardig maar echt mooi zingt ze haar hoge partijen niet. (Nog daargelaten dat ik sterk het gevoel had dat haar hoge noten in het openingsnummer op click-track stonden.)

Jim Bakkum speelt Fyero. Ik ben bepaald geen fan van de goede man. Maar aangezien zijn zangpartijen vooral poppy zijn brengt hij het er vocaal nog redelijk vanaf. Ook zijn spel vond ik geloofwaardig en deed zijn aanwezigheid zeker geen afbreuk aan de voorstelling. Wel zou hij nog iets mogen doen aan zijn dans skills maar het gemiddelde uitgaanspubliek zal zich daar niet aan storen.

Dan mijn grootste angst. Wicked is vertaald door Martine Bijl. Wat ik tot nu toe aan vertalingen van haar heb gehoord stemde mij op zijn zachtst gezegd niet bepaald positief. Vaak vond ik de teksten niet goed klinken op de muziek en bovendien regelmatig plat, schunnig en daarmee ook niet grappig zoals dat de bedoeling was geweest. Nu voor het eerst zijn er ook voorbeelden waarvan ik vind dat Martine Bijl het goed heeft vertaald (meestal kan ik echt alleen kritiek uitten op haar vertaal werk). Hoogtepunt vond ik de Gooise 'r' die ze inbracht in 'Popular' en (al vraag ik me af of zij dit ook grappig bedoeld heeft, maar ik heb minstens een halve minuut blauw gelegen) de Ozdust Ballroom die zij vertaalde in Ozdorp Disco. Iedereen die iets weet over de buurt Osdorp in Amsterdam zal begrijpen dat de truttigheid van het woord disco nogal een contrast vormt met deze wijk. Wat deze vertaling echter wel net iets makkelijker maakte is het feit dat de inwoners van Oz een heleboel niet bestaande woorden gebruiken (denk aan 'supercalifragilisticexpialidocious' uit Mary Poppins). Wat je als vertaler natuurlijk heel wat meer vrijheid geeft dan bij een normale vertaling. Helaas waren er ook weer tenenkrommende vertalingen te vinden. Met name de slechte vertaling van de liederen 'No Good Deed' en 'I'm not that girl'. De slot noot van 'No Good Deed' is ten eerste op een klinker die niet te belten is en bovendien is de laatste zin door de vertaling niet te verstaan. "No good deed goes unpunished" is vertaald als "'t is nooit goed of het deugt niet". Dit klinkt heel lelijk en heeft dan ook nog eens niet dezelfde betekenis. De reprise van 'I'm not that girl' was op zich ok maar van de eerste 'I'm not that girl' vroeg ik me werkelijk af of de kromme zinnen wel duidelijk maakte waar het lied over ging.

Tot slot nog mijn grootste kritiek op (de marketing rondom) Wicked. De volgorde van namen op de posters van Wicked is echt naar. Ik begrijp dat Chantal Janzen en Jim Bakkum bekendere namen zijn in Nederland. Maar Willemijn Verkaik draagt de gehele show en is bovendien sinds een aantal jaren 1 van Neerlands beste vocalisten (of ze nou bekend of onbekend is). Dat maakt dat zij als eerste naam op de posters zou moeten staan, hoe bekend de anderen ook zijn.

Time ended: 19:40
Watching: Intolerable Cruelty




Note: tijdens mijn google poging naar de Nederlandse poster vond ik deze paper dolls op DeviantArt. De pagina van de maker, Cory Jensen, vind je hier. 

Het geheel bestaat uit 4 pagina's:

Pagina 1

Pagina 2

Pagina 3

Pagina 4

...Dan blijft het een illusie. Beleef het avontuur...

Time started: 10:18 [9-6-2011]
Train: between: The Hague and Utrecht


Zat ik vorige week woensdag tijdens de openingsvoorstelling van het Holland Festival (Mea Culpa, misschien schrijf ik er nog recensie over maar hij (thank god, zou ik haast zeggen) was slechts eenmalig in Nederland te zien dus ik weet niet hoe nuttig dat is) me nog op te winden dat de hele zaal opstond omdat de koningin binnenkwam, gisteravond (8-6-2011) werd ik bij mijn bezoek aan Soldaat van Oranje vergezeld door Prins Willem-Alexander en Prinses Maxima en (voor mij meer reden om te applaudisseren) een deel van het creatieve team van de musical. Dit maal stond de zaal niet op maar werd er dus geapplaudiseert. Hoewel ik niet zou weten waarom er voor een prins en prinses zou moeten worden geapplaudiseert, was het applaus zeker verdient door de creatives. Al moet ik wel zeggen dat een dramaturg weldegelijk had gezorgd voor een nog betere voorstelling. Het waren werkelijk kleine dingetjes die niet klopten en ik kan niet anders zeggen dan dat de voorstelling absoluut overeind bleef. Toch is het bij deze productie duidelijk dat men iets neer wil zetten dat perfectie nastreeft. En dat is dus net niet gelukt. Ik geef toe, ik ben een detail zeur want ik heb op elke voorstelling wel wat aan te merken. Maar aangezien dat juist bij mijn vak hoort kan ik het niet laten om te noemen.
Alle voertuigen dragen te jonge nummerplaten. Toegegeven ze hebben wel concistent dezelfde soort nummerplaten maar nummerplaten zijn op deze manier pas na 1951 gemaakt (deze musical stopt ongeveer met de bevrijding).
Tijdens 1 van de scènes kan het publiek naar buiten kijken en nu was een volkswagenbusje te zien. Hardstikke leuke oldtimer maar natuurlijk wel duidelijk te jong voor een musical die zich af speelt in de jaren '40. Als productie vind ik dat je er op moet letten dat zo'n auto of daar niet kan gaan staan of uit het zich van de toeschouwer wordt gehald door er iets voor te zetten.
In Soldaat van Oranje wordt gebruik gemaakt van projecties. Met het einde van de oorlog is er voor gekozen om de projecties van zwart-wit naar kleur te veranderen. Er zijn beelden in kleur van de bevrijding maar omdat de meeste mensen bevrijdingsbeelden alleen in zwart-wit kennen komen de beelden niet als authentiek over. Je krijgt het idee alsof het om beelden gaat uit de jaren '70. Het is natuurlijk een keuze als theatermaker maar soms is het beter om je te voegen naar het beeld van een bepaalde periode zoals dat bestaat in het collectief geheugen dan vast te houden aan of iets echt uit een bepaalde periode komt.
In de musical vangt de oorlog aan met een bombardement waar de studenten last van hebben in de sociëteit in Leiden (mensen vallen om en een lamp komt half naar beneden zetten). Maar in 1940 hebben er geen bombardementen plaats gevonden in Leiden. Dus dat is op zijn minst historisch incorrect te noemen.

Het nieuws dat Duitsland Nederland is binnen gevallen bereikt de feestvierende studenten in de sociëteit. Hier nog met op de
voorgrond Loes Haverkorte als Charlotte die vanwege haar zwangerschap inmiddels is vervangen door Marlijn Weerdenburg.

Een ander puntje van kritiek is dat de voorstelling volgend op de voorstelling waar ik bij was werd afgelast vanwege technische problemen en dit schijnt al een aantal maal vaker het geval te zijn geweest. Uiteraard is dat vervelend voor bezoekers maar ik kan hier niet echt kritiek op hebben. De voorstelling is technisch erg uitgebreid, het is niet voor niets de duurste theaterproductie in Nederland, en dat betekend dat de kans aanwezig is dat er technisch iets mis gaat. Nogmaals erg vervelend als bezoeker maar nu ik Soldaat van Oranje gezien heb zou ik zeggen dat ik het risico er graag voor over heb. Sterker nog, ook met dit risico zou ik de voorstelling graag nog eens zien. Ik zat woensdag op rij 1 maar zou graag eens beter naar het geheel kunnen kijken (i.p.v. in kunnen zoomen op details, dat ook zijn voordelen heeft) meer vanuit het midden in de zaal.

Alle decors in Soldaat van Oranje zijn prachtig (soms juist in hun soberheid). Om niet 1 van de grote verrassing qua decor weg te geven
en toch iets van het decor te kunnen laten zien, hier de studentenkamers van een aantal hoofdpersonen.

Detail van het decor hierboven. Op de voorgrond Matteo van der Grijn in de rol van Erik Hazelhoff Roelfzema.

Het decor is zonder meer fantastisch te noemen en weet gedurende de avond meerdere malen echt te verrassen. Een andere keuze dit deze musical zo laat uitblinken is de keuze in casting. Het creatieve team heeft er voor gekozen om in de eerste plaats te casten op acteerkwaliteiten van de spelers. Waar in andere musicals wordt gekozen voor iemand met een bekende naam (en in veel gevallen weinig talent) staat hier een tamelijk onbekende cast op het toneel. Toneelliefhebbers zullen uiteraard Catherine ten Bruggencate herkennen in Koningin Wilhelmina en mensen die TV series kijken zullen zeker een bekend gezicht herkennen in Fred, die wordt gespeeld door Tijn Docter. Voor musicalfans is Oren Schijver echt geen onbekende en kijkers van Lama Gezocht zullen bij een bezoek van Soldaat van Oranje winnaar Ad-Just Bouwman op het podium zien. Maar een echte bekende Nederlander is niet terug te vinden in deze musical.

Sommige mensen zouden van mening zijn dat de zang in Soldaat van Oranje niet van het hoogste niveau. Dat klopt, maar overigens geldt dat voor elke musical. Zeker waar het musicals in Nederland betreft. Echter ik ben van mening dat het overbrengen van de emotie en het verhaal van een musical het belangrijkste zijn. Dat betekend dat mooi zingen op bepaalde momenten in een verhaal niet eens gewenst is. Goed spel is in deze dus ten eerste belangrijker dan een mooi geluid. Bovendien heb ik mij (als ex conservatorium zangstudent) geen moment gestoord aan welke zanger dan ook. Er is in de laatste 3 jaar geen musical geweest die dat voor elkaar heeft weten te krijgen. Dus vanuit mijn optiek valt er niets aan te merken op de zang in Soldaat van Oranje. Daarnaast is er volgens mij echt een keuze gemaakt om de zangers niet overdreven mooi te laten zingen. Zo heb ik bij een masterclass Anne Lamsvelt (die de rol van Ada speelt) eerder horen zingen. Ze heeft zonder meer een mooie stem maar wanneer zij in de musical een aantal maal als een soort jazz/nachtclub zangeres optreed klinkt dit veel rauwer dan wanneer zij gewoonlijk zingt.

Nog een bijzonder punt vond ik het verhaal. Menig keer heb ik naar een musical gekeken waarvan het verhaal mij al bekend was voor mijn theaterbezoek (vrijwel elke Disney musical (want gebaseerd op de tekenfilms), Saturday Night Fever (want gebaseerd op de film), Les Misérables (want gebaseerd op het boek van Victor Hugo), Rent (want gebaseerd op La Bohème). Voor aanvang verwachtte ik dat het verhaal van deze musical ook niet nieuw voor me zou zijn. Verrassend genoeg was dit niet het geval. De musical is terug gegaan naar de bron: het boek dat Erik Hazelhoff Roelfzema schreef. In de musical komen maar 3 personages voor die ook in de film te zien waren, namelijk Erik zelf, Koningin Wilhelmina en Van 't Sant. Alle andere personages heten anders, zijn anders en overkomen andere gebeurtenissen. Mijn vriend heeft overigens wel het boek gelezen en ook voor hem was het verhaal van de musical niet volledig zoals in de beschrijving van Hazelhoff Roelfzema.

Niet vanwege het overweldigend pakkende decor of het gebruik van een innovatieve draaischrijf maar juist omdat Soldaat van Oranje zo anders is dan wat er de afgelopen jaren op musicalgebied te zien is geweest in Nederland vind ik dat iedere liefhebber van musical of muziektheater deze voorstelling niet mag missen.


Time ended: 14:35


Scène foto's in deze blog zijn van de hand van Joris van Bennekom.

... ons eeuwig herinneren aan oorlog vol angsten en pijn...

Time started: 20:31 [25 april 2011]


Op 26 februari bezocht ik de musical Je Anne in de Rijswijkse Schouwburg. Aangezien ik de afgelopen 3 maanden bezig ben geweest met het schrijven van een Bachelor scriptie over de representatie van oorlog in musicals is het niet verbazingwekkend dat ook Je Anne mijn interesse wekte. Deze musical is namelijk gebaseerd op het dagboek van Anne Frank.
In Nederland heerst nog altijd de opvatting dat musical niet over zware thema's zou kunnen gaan. "Dom vermaak waar je een feelgood gevoel van over zou moeten houden." Dat is de opvatting van mensen die zeggen niet van musicals te houden. Een recensent in het NCR scheef eens dat zo'n mening ongeveer hetzelfde is als zeggen dat je niet van films houdt. En daar kan ik slechts beamen. Musicals zijn er in honderden soorten en maten. Van rockopera Tommy tot het licht klassieke The Phantom of the Opera elk muziekgenre is terug te vinden in zeker 1 musical. En van de braafheid in de The Wizard of Oz tot de sex van The Rocky Horror Picture Show en tussen de mierzoete Disney musical en de cynische Sondheim musical zit een schat aan musicals met andere thema's, uitgangspunten en in andere vormen.

Van links naar rechts: Abke Bruins als Anne Frank, Sanne Bosman als
Margot Frank en Annemarie Maas als Petronella van Daan 

Vanuit de onbekendheid, die het musicalgenre in Nederland nog altijd heeft, komt het vooroordeel dat een musical niet over de Tweede Wereldoorlog zou mogen gaan. Dat zou smakeloos zijn en overlevenden verdriet doen. Zo luidde ook de kritiek toen enkele jaren geleden in Spanje een musical werd geproduceerd naar aanleiding van het dagboek van Anna Frank. Ook bij de aankondiging van Je Anne klonken weer aantal aantijgingen. Beide reacties klonken nota bene nog voor de repetities van de musicals moesten beginnen. Puur vanuit een vooroordeel over musicals werd er dus al protest gemaakt nog voor iemand kon weten of de voorstellingen smakeloos zouden zijn.

Gelukkig bleken pers en publiek na het zien van de voorstellingen een heel andere mening te zijn toegedaan. En ik vind dat juist muziektheater een genre is dat bij uitstek geschikt is om de geschiedenis levend te houden. De muziek maakt dat de meest overweldigende emoties kunnen worden overgebracht. Bovendien blijkt uit onderzoek dat muziek er voor zorgt dat mensen beter ontvankelijk zijn voor informatie. Oftewel de geschiedenisles die een voorstelling als Je Anne met zich mee brengt maakt dat de geschiedenis beter wordt onthouden.

De volledige cast van Je Anne

Je Anne van Mark Vijn Theaterproducties is een intieme voorstelling met een getalenteerde cast die je echt weet te raken. Het decor is zeer functioneel. Er zijn geen decorwissels en dit maakt dat het decor volledig ondersteunend is aan het verhaal en je niet afleid van het plot. (Zoals vaak het geval is bij musicals waar de verhaallijn weinig voorstelt en de grootsheid van de vormgeving moet leiden tot een onderhoudende avond. Wat 9 van de 10 keer faliekant mislukt.)

De cast van Je Anne zingt de Nederlandse versie van I Remember

Op 2 en 3 mei is Je Anne nog te zien in Theater Carré. De tour was in februari eigenlijk al afgerond maar vlak voor de herdenking van 4 mei is de voorstelling nog 2 maal te zien. Bijzonder is bovendien dat de voorstelling wordt aangepast naar een piste-opstelling, waardoor het publiek nog dichter op de voorstelling zal zitten.


Time ended: 19:28 [26 april 2011]


Scène foto's in deze blog zijn van de hand van Annemieke van der Togt.

The stars are silver notes, across that sky now, Sarah...

Time started: 18:43
Listening: Shopping - Lady Linn and her Magnificent Seven


Nu de DVD van de verfilming van Haar naam was Sarah sinds een aantal weken uit is heb ik een excuus om de blog die ik eerder in 2008 schreef op mijn vorige weblog nu hier te plaatsen:

Time started: 21:48

Song playing: Holiday in Spain - Blof

Anderhalve week geleden heb ik een radiorecensie gegeven op Radio West. Precies een week daarvoor werd kort iets verteld over het boek en werd er gevraagd welke luisteraar het boek in een week zou willen uitlezen en er de volgende week er in een recensie over willen vertellen. Het thema sprak me aan en het verhaal leek me spannend dus melde ik mij aan en werd vervolgens uitgekozen om de boekrecensie te gaan doen. De volgende middag had ik het in huis en 3 dagen later was het uit want het bleek (thank god!) één van de beste boeken te zijn die ik de laatste tijd gelezen heb.

De recensie heeft er ongeveer zo uit gezien:

Het boek is verdeelt in hoofdstukjes van ongeveer 2 ½ bladzijde waardoor het heel prettig doorleest.

Om elk hoofdstukje volg je 2 verhalen. Enerzijds het verhaal van de tienjarige Sarah, dat zich afspeelt in 1942 tijdens de 2de wereldoorlog. En anderzijds het verhaal van de Amerikaanse journaliste Julia in Parijs in 2002.

Sarah wordt tijdens een razzia in Parijs met haar ouders opgepakt maar ze krijgt haar broertje niet met haar mee en daarom besluit ze om haar broertje op hun geheime verstop plek achter te laten. Ze draait het kastje op slot en beloofd hem zo snel mogelijk op te komen halen. Maar Sarah's familie wordt van elkaar gescheiden en naar een kamp gebracht.

In het andere verhaal krijgt Julia de opdracht om een artikel te schrijven over de aankomende herdenking voor de razzia waarbij ook Sarah en haar familie zijn opgepakt. Tijdens haar onderzoek ontdekt ze dat het ouderlijk huis van haar schoon familie het huis is geweest waar de familie van Sarah woonde ten tijde van de razzia. Vanaf het moment van haar ontdekking wordt Julia door haar schoon familie aangespoord om het verleden te laten rusten maar ze is vast besloten om te ontdekken wat er met Sarah gebeurt is.

Ik vond het zelf een prachtig boek en omdat je het verhaal van twee kanten af volgt maar je op een bepaald moment het verhaal van Sarah niet meer te lezen krijgt ben je haast nog meer dan Julia gedreven om er achter te komen hoe het met Sarah is afgelopen.


Een boek dat je zo snel mogelijk uit wil lezen dus, terwijl je tegelijk baalt op het moment dat je de laatste bladzijde om hebt gedraaid.

Time ended: 22:40

Song playing: Alles is Liefde - Blof

Ook drie jaar later is dit misschien wel het beste boek dat ik ooit heb gelezen.

Time ended: 18:53

Listening: I Don't Wanna Dance - Lady Linn and her Magnificent Seven