't is nooit goed of het deugd niet

Time started: 16:50
Listening: One Short Day - Original Broadway Cast Wicked


Gister mocht ik getuige zijn van de eerste try-out van de Nederlandse productie van Wicked. Allereerst mijn welgemeende complimenten aan Stage Entertainment. De afgelopen jaren maakt Stage producties waar ongekend veel op aan te merken viel. Ik hield mijn hart dan ook vast toen ik hoorde dat Stage Wicked naar Nederland ging halen. Ik had deze voorstelling in Londen gezien, had daar enorm van genoten en was bang dat Stage daar een 'eigen versie' van zou gaan produceren. Deze eigen versies betekenen vaker wel dan niet dat de voorstelling daar slechter van wordt. De afgelopen jaren draaide de meeste theater bezoeken bij een voorstelling van Stage Entertainment uit op een teleurstelling. Na een korte toespraak van Roel Vente ving de voorstelling aan en bleek niets minder waar. Wicked is de beste voorstelling die Stage in jaren heeft neergezet.




Wicked, The Life and Times of the Wicked Witch of the West is een boek van Gregory Maguire. (Er zijn op dit moment 4 delen in zijn The Wicked Years serie: Wicked, Son of a Witch, A Lion Among Men en Out of Oz.) Op deze roman is de musical van Stephen Schwartz en Winnie Holzman gebaseerd. Het verhaal van Gregory Maguire is van zeer hoog niveau. Met een gelaagdheid die maakt dat verschillende publieks groepen op verschillende manieren van het verhaal kunnen genieten. Naast deze gelaagdheid is het verhaal ook heel veelzijdig in de zin dat het verhaal komisch, romantisch, spannend, politiek, verrassend en ook triest is. 

In Wicked wordt het verhaal vertelt dat vooraf ging aan De tovenaar van OzElphaba, die later de kwade heks van het westen wordt genoemd, wordt geboren met een groene huid en wordt daarom door iedereen gemeden. Wanneer zij door een samenloop van omstandigheden haar studentenkamer moet delen met de populaire Galinda en het hoofd van de school haar natuurtalent voor tovenarij ontdekt lijkt zij haar plek in de maatschappij te hebben gevonden. Langzaam maar zeker ontdekt zij dat sommige bevolkingsgroepen in Oz worden achtergesteld. Wanneer zij hier tegen in opstand komt wordt zij door de tovenaar van Oz uitgeroepen tot staatsvijand.

Wat in de musical wel een beetje jammer is dat de tweede akte een aantal nummers bevat waardoor het verhaal echt compleet wordt stilgezet. Dat zijn op zich mooie liedjes maar de eerste akte raast echt voorbij en je zit op het puntje van je stoel. Door nummers als 'Wonderful' en 'As Long as You're Mine' verloopt de tweede akte een stuk minder spannend.


Verschillende uitgaven van Gregory Maguire's Wicked, The Life and Times of the Wicked Witch of the West


Ook is het zien van de vormgeving al voldoende om te kunnen spreken van een leuk uitstapje (al zou dat op zich zelf denk ik niet voldoende zijn om me deze ticketprijs te doen betalen). De decors en kostuums zijn heel fantasievol en vaak ook verrassend. Met veel victoriaanse en steampunk invloeden is het ene na het andere prachtige plaatje te bewonderen.


De steampunk uitstraling van het dekor is al te zien aan het voordoek en de omlijsting van het toneel.


Willemijn Verkaik is al enkele jaren 1 van Neerlands beste vocalisten/musicalartiesten. In 2004 zag ik haar voor het eerst (toen ze de vrouwelijke hoofdrol vertolkte in de musical Eternity) en ik was direct onder de indruk van haar letterlijk onvoorstelbaar grote vocale talent. De 80 euro die het kost om een eersterangs kaartje voor Wicked te krijgen zijn het alleen al waard om dit talent te mogen zien optreden. (Helaas loop je altijd de kans dat zij een avond niet speelt en daarom was ik extra blij dat ik bij de eerste try-out kon zijn.)


Willemijn Verkaik als Elphaba


Daarnaast was het komisch talent van Chantal Janzen echt glorieus maar desalniettemin zou ik het prettiger hebben gevonden als er in de casting was gekozen voor een hoge sopraan. Janzen zingt het aardig maar echt mooi zingt ze haar hoge partijen niet. (Nog daargelaten dat ik sterk het gevoel had dat haar hoge noten in het openingsnummer op click-track stonden.)

Jim Bakkum speelt Fyero. Ik ben bepaald geen fan van de goede man. Maar aangezien zijn zangpartijen vooral poppy zijn brengt hij het er vocaal nog redelijk vanaf. Ook zijn spel vond ik geloofwaardig en deed zijn aanwezigheid zeker geen afbreuk aan de voorstelling. Wel zou hij nog iets mogen doen aan zijn dans skills maar het gemiddelde uitgaanspubliek zal zich daar niet aan storen.
Dan mijn grootste angst. Wicked is vertaald door Martine Bijl. Wat ik tot nu toe aan vertalingen van haar heb gehoord stemde mij op zijn zachtst gezegd niet bepaald positief. Vaak vond ik de teksten niet goed klinken op de muziek en bovendien regelmatig plat, schunnig en daarmee ook niet grappig zoals dat de bedoeling was geweest. Nu voor het eerst zijn er ook voorbeelden waarvan ik vind dat Martine Bijl het goed heeft vertaald (meestal kan ik echt alleen kritiek uitten op haar vertaal werk). Hoogtepunt vond ik de Gooise 'r' die ze inbracht in 'Popular' en (al vraag ik me af of zij dit ook grappig bedoeld heeft, maar ik heb minstens een halve minuut blauw gelegen) de Ozdust Ballroom die zij vertaalde in Ozdorp Disco. Iedereen die iets weet over de buurt Osdorp in Amsterdam zal begrijpen dat de truttigheid van het woord disco nogal een contrast vormt met deze wijk. Wat deze vertaling echter wel net iets makkelijker maakte is het feit dat de inwoners van Oz een heleboel niet bestaande woorden gebruiken (denk aan 'supercalifragilisticexpialidocious' uit Mary Poppins). Wat je als vertaler natuurlijk heel wat meer vrijheid geeft dan bij een normale vertaling. Helaas waren er ook weer tenenkrommende vertalingen te vinden. Met name de slechte vertaling van de liederen 'No Good Deed' en 'I'm not that girl'. De slot noot van 'No Good Deed' is ten eerste op een klinker die niet te belten is en bovendien is de laatste zin door de vertaling niet te verstaan. "No good deed goes unpunished" is vertaald als "'t is nooit goed of het deugt niet". Dit klinkt heel lelijk en heeft dan ook nog eens niet dezelfde betekenis. De reprise van 'I'm not that girl' was op zich ok maar van de eerste 'I'm not that girl' vroeg ik me werkelijk af of de kromme zinnen wel duidelijk maakte waar het lied over ging.

Tot slot nog mijn grootste kritiek op (de marketing rondom) Wicked. De volgorde van namen op de posters van Wicked is echt naar. Ik begrijp dat Chantal Janzen en Jim Bakkum bekendere namen zijn in Nederland. Maar Willemijn Verkaik draagt de gehele show en is bovendien sinds een aantal jaren 1 van Neerlands beste vocalisten (of ze nou bekend of onbekend is). Dat maakt dat zij als eerste naam op de posters zou moeten staan, hoe bekend de anderen ook zijn.



Time ended: 19:40
Watching: Intolerable Cruelty




Note: tijdens mijn google poging naar de Nederlandse poster vond ik deze paper dolls op DeviantArt. De pagina van de maker, Cory Jensen, vind je hier




Het geheel bestaat uit 4 pagina's:

No comments:

Post a Comment

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...